Παγκόσμιο Βαρόμετρο Διαφθοράς και Αντιλήψεις των Κυπρίων.

Η Διεθνής Διαφάνεια (ΔΔ) είναι ένας παγκόσμιος οργανισμός με περισσότερα από 100 εθνικά παραρτήματα με έδρα στο Βερολίνο και οραματίζεται έναν κόσμο όπου η κυβέρνηση, οι επιχειρήσεις, η κοινωνία των πολιτών και η καθημερινή ζωή των ανθρώπων είναι απαλλαγμένη από τη διαφθορά. Δεδομένου ότι οι απόψεις του κοινού σχετικά με την διαφθορά είναι κρίσιμης σημασίας, λόγω του ότι προσφέρουν σημαντικές ενδείξεις για το πώς η διαφθορά επηρεάζει τις ζωές των ανθρώπων ανα το παγκόσμιο, η ΔΔ πιστεύει ότι είναι σημαντικό να παρουσιάσει τις απόψεις του κοινού σχετικά με τη διαφθορά αφού είναι αυτοί που υφίστανται τις άμεσες και έμμεσες συνέπειές της. Ταυτόχρονα, η ΔΔ ενθαρρύνει το κοινό να διαδραματίσει ενεργό ρόλο όχι μόνο στον τερματισμό της διαφθοράς και αλλά και στην βελτίωση της διακυβέρνησης, όσο επίσης και να συμμετάσχουν στον αγώνα κατά της διαφθοράς.

Η Διεθνής Διαφάνεια Κύπρος (ΔΔΚ), μέλος της ΔΔ, είναι ένας μη κυβερνητικός, πολιτικά ανεξάρτητος και μη κερδοσκοπικός οργανισμός που στοχεύει στην καταπολέμηση της διαφθοράς. Μεταξύ των βασικών προτεραιοτήτων της ΔΔΚ, είναι η ευαισθητοποίηση του κοινωνικού συνόλου σχετικά με τις επιβλαβείς συνέπειες της διαφθοράς και η ενθάρρυνση τους για να συμμετάσχουν στον αγώνα κατά της διαφθοράς.

Στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων της, η ΔΔΚ συνεργάστηκε με 22 εθνικά παραρτήματα στην Δυτική Ευρώπη, με σκοπό την διεξαγωγή της ετήσιας έρευνας του Παγκόσμιου Βαρόμετρου της Διαφθοράς. Πιο συγκεκριμένα, το Παγκόσμιο Βαρόμετρο της Διαφθοράς είναι μια έρευνα που επικεντρώνεται  στις αντιλήψεις του κοινού και τις εμπειρίες τους σχετικά με την διαφθορά στη χώρα όπου ζουν, ενώ επίσης εξετάζει τη συχνότητα των εκθέσεων της δωροδοκίας σε διάφορους τομείς και θεσμικά όργανα. Το Παγκόσμιο Βαρόμετρο της Διαφθοράς της Διεθνούς Διαφάνειας διεξάγετε σε παγκόσμιο επίπεδο από το 2003 και τώρα τρέχει στην 8η έκδοση του. Αποτελεί την μεγαλύτερη διακρατική έρευνα για να συγκεντρώσει τις απόψεις του κοινού και τις εμπειρίες του σχετικά με τη διαφθορά αφού μέχρι τώρα ερωτήθηκαν πάνω από 100.000 άτομα.

Η Κυπριακή  Έρευνα για το Βαρόμετρο της Διαφθοράς διεξήχθην από τον Σεπτέμβριο του 2012 έως τον Φεβρουάριο του 2013 και είχε μέγεθος δείγματος 570 ερωτηθέντων σε όλες τις μεγάλες πόλεις της Κύπρου. Η έρευνα διεξήχθη με την χρήση online συνεντεύξεων. Όλες οι ηλικιακές ομάδες εκπροσωπήθηκαν στην έρευνα. Η ηλικία των ερωτηθέντων ήταν:  κάτω των 19 ετών (24%), 20-64 ετών (63%), και 65 + (13%).

Ο μέσος όρος των αποτελεσμάτων στις 20 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωση που συμμετείχαν στην έρευνα διαπίστωσε ότι 52% των ανθρώπων πιστεύουν ότι η διαφθορά αυξήθηκε τα τελευταία δύο χρόνια, ενώ 36% πιστεύει ότι η κατάσταση παρέμεινε η ίδια και το 12% πιστεύει ότι είχε μειωθεί. Από τα ευρήματα της έρευνας φαίνεται ότι οι Κύπριοι αντιλαμβάνονται μια αυξανόμενη τάση σε σχέση με τη διαφθορά αφού το 71% των ερωτηθέντων πιστεύουν ότι η διαφθορά έχει αυξηθεί κατά τα τελευταία 2 χρόνια. Εκτός από αυτό, το 79% των Κυπρίων πιστεύουν ότι η διαφθορά είναι ένα σοβαρό πρόβλημα στην Κύπρο.

Επίσης, η πλειοψηφία των Κυπρίων (68%) που έλαβαν μέρος στην έρευνα πιστεύει ότι οι προσωπικέ επαφές στο δημόσιο τομέα είναι πολύ σημαντικές έτσι ώστε να γίνουν τα πράγματα, ενώ η πλειοψηφία (90%) των ερωτηθέντων πιστεύει ακράδαντα ότι η διακυβέρνηση του τόπου επηρεάζετε από τα συμφέροντα μικρής μερίδας πληθυσμού. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι από τις 22 χώρες τις Δυτική Ευρώπη που πήραν μέρος στην έρευνα, η Κύπρος σημείωσε την υψηλότερη βαθμολογία σχετικά με την επίδραση των «μεγάλων συμφερόντων»

Σε ερώτηση σχετικά με την αποτελεσματικότητα της κυβέρνησης στην καταπολέμηση της διαφθοράς, η συντριπτική πλειοψηφία των Κυπρίων ερωτηθέντων (83%) πιστεύει ότι οι προσπάθειες της κυβέρνησης είναι αναποτελεσματικές (βλ. Σχήμα 2). Σε σύγκριση με τις υπόλοιπες 22 χώρες που πήραν μέρος στην έρευνα από την Δυτική Ευρώπη, η αντίληψη ότι η κυβέρνηση είναι αναποτελεσματική στις προσπάθειές της για την καταπολέμηση της διαφθοράς ήταν υψηλότερη στην Κύπρο.

Σχετικά με την έκταση της διαφθοράς σε ιδρύματα, οι Κύπριοι ερωτηθέντες πιστεύουν ότι οι πιο διεφθαρμένες κατηγορίες είναι τα πολιτικά κόμματα (99%), η βουλή (95%), η αστυνομία (94%) και τα μέσα μαζικής ενημέρωσης (93%).

Από τις 22 χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα του Παγκόσμιου Βαρόμετρου της Διαφθοράς από την Δυτική Ευρώπη, η Κύπρος κατετάγη 6η με 19% όσον αφορά το ποσοστό καταβολής δωροδοκίας σε παροχής υπηρεσιών. Σύμφωνα με τους ερωτηθέντες, η πλειοψηφία των δωροδοκιών στην Κύπρο καταβλήθηκαν στις ιατρικές υπηρεσίες και υπηρεσίες υγείας (14%) και στις υπηρεσίες γης (13%). Ο πιο συνηθισμένος λόγος για την αιτιολόγηση καταβολής δωροδοκίας μεταξύ των ερωτηθέντων ήταν για να επιταχυνθούν τα πράγματα (60%), ενώ ένα 32% δήλωσε ότι ήταν ο μόνος τρόπος για να αποκτήσει μια υπηρεσία.

Στη συνέχεια, οι ερωτηθέντες ρωτήθηκαν για την προθυμία τους στο να συμμετάσχουν στον αγώνα κατά της διαφθοράς. 74% των Κυπρίων ερωτηθέντων πιστεύει ότι οι απλοί άνθρωποι μπορούν να κάνουν τη διαφορά στον αγώνα κατά της διαφθοράς. Όταν ρωτήθηκαν πιο άμεσα σχετικά με τους διαφορετικούς τρόπους που θα μπορούσαν να καταπολεμήσουν τη διαφθορά, το 96% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι θα ήταν πρόθυμοι να υπογράψουν μια δήλωση ζητώντας από την κυβέρνηση να κάνει περισσότερα για την καταπολέμηση της διαφθοράς, το 84% είναι πρόθυμο να διαδώσει το πρόβλημα της διαφθοράς μέσω κοινωνικών δικτύων και το 81% είναι πρόθυμο να λάβουν μέρος σε μια ειρηνική διαμαρτυρία κατά της διαφθοράς.

Οι περισσότεροι (74%) Κύπριοι ερωτηθέντες είναι της άποψης ότι οι κανονικοί άνθρωποι μπορούν να κάνουν την διαφορά στον αγώνα ενάντια στην διαφθορά (βλ. Σχήμα 3). Από τους ερωτηθέντες που θα ήταν πρόθυμοι να αναφέρουν το περιστατικό, το 37% δήλωσε ότι θα κατάγγελλε το περιστατικό σε μια ανοικτή γραμμή επικοινωνίας της κυβέρνηση, 23% στο ίδιο το ίδρυμα, το 17% σε ένα ανεξάρτητο μη κερδοσκοπικό οργανισμό και 18% στα μέσα ενημέρωσης. Οι ερωτηθέντες που δεν θα πρόβαιναν σε αναφορά ή καταγγελία του περιστατικού, αιτιολόγησαν την απόφαση τους υποστηρίζοντας ότι δεν θα έκανε καμία διαφορά (48%) ενώ ακόμα μερικοί δήλωσαν θα φοβούνταν τις συνέπειες (47%) αν ανέφεραν το περιστατικό. Από τις χώρες που συμμετείχαν στην έρευνα σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, οι Κύπριοι κατά πλειοψηφία δήλωσαν περισσότερο από τους υπόλοιπους ευρωπαίους ότι φοβούνται τις συνέπειες που θα πρόεκυπταν από την αναφορά του περιστατικού.

*Κείμενο και σχεδιαγράμματα σε PDF

Global Report

** Η Διεθνής Διαφάνεια Κύπρος και το Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο Κύπρου συντόνισε και διαχειρίστηκε την επιτόπια έρευνα στην Κύπρος. Η Αν. Καθ. Μαρία Κραμβιά Καπαρδή συντόνισε την ομάδα των ερευνητών που απαρτιζόταν από τους Νικόλα Νικολαΐδη, Χριστίνα Νεοφυτίδου και άλλους ερευνητές που διορίστηκαν.