Πρώτη έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με την καταπολέμηση της διαφθοράς

Η ΔΙΕΘΝΗΣ ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ ΚΑΝΕΙ ΕΚΚΛΗΣΗ ΓΙΑ ΔΡΑΣΗ ΣΕ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟ ΕΠΙΠΕΔΟ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ

-1Η ΕΥΡΩΠΑΙΚΗ ΕΚΘΕΣΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ: ΤΑ ΚΡΑΤΗ ΜΕΛΗ ΤΗΣ ΕΕ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΟΥΝ ΤΗΝ ΔΙΑΦΘΟΡΑ

Η Διεθνής Διαφάνεια Κύπρου χαιρετίζει την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που ετοιμάστηκε, για πρώτη φορά, σχετικά με την καταπολέμηση της διαφθοράς και δημοσιεύθηκε στις 3 Φεβρουαρίου 2014, στέλνοντας έτσι ένα πολιτικό μήνυμα κατά της διαφθοράς στα 28 κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η έκθεση αναφέρεται στο κάθε κράτος μέλος ξεχωριστά. Είναι δε μοναδική στο είδος της αφού αξιολογεί όλα τα κράτη μέλη ταυτόχρονα και σε όλους τους τομείς οι οποίοι είναι επιρρεπείς στην διαφθορά.

Πως αναφέρεται η έκθεση στη Κύπρο     

Η έκθεση της ΕΕ επικροτεί το γεγονός ότι από το 2003 η Κύπρος δημιούργησε μετά από εισήγηση της GRECO το Συντονιστικό Σώμα Κατά της Διαφθοράς του οποίου προεδρεύει ο Γενικός Εισαγγελέας και στο οποίο συμμετέχουν εκπρόσωποι συναφών υπουργείων, ο Παγκύπριος Δικηγορικός Σύλλογος και ο Σύνδεσμος των Εγκεκριμένων Λογιστών. Θετικά για την Κύπρο είναι επίσης τα ακόλουθα: (α) έχει νομοθετηθεί η ενεργητική και παθητική μορφή διαφθοράς στον ιδιωτικό τομέα και υπάρχουν ποινές για φυσικά και νομικά πρόσωπα, (β) από τον Ιούνιο του 2013 υπάρχει Κώδικας Δεοντολογίας για Δημόσιους Υπαλλήλους (γ) για πρώτη φορά στην ιστορία της Κύπρου πριν τις προεδρικές εκλογές οι υποψήφιοι δήλωσαν τα περιουσιακά τους στοιχεία και ο εκλεγής Πρόεδρος απαίτησε από τους υπουργούς του να υπογράψουν ένα κώδικα δεοντολογίας πράγμα το οποίο και έπραξαν, (δ) το Δεκέμβριο του 2012 θεσπίστηκε ο Νόμος Περί Χρηματοδότησης των Πολιτικών Κομμάτων, (ε) το Γενικό Λογιστήριο έχει εφαρμόσει ένα εθνικό κώδικα δεοντολογίας για τις δημόσιες συμβάσεις και, τέλος, η έκθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης υιοθετεί την εισήγηση της Διεθνούς Διαφάνειας Κύπρου για την δημιουργία μιας   Ανεξάρτητης Αρχής κατά της Διαφθοράς με τον δικό της προϋπολογισμό και μόνη αποστολή στην διερεύνηση και πρόληψη της διαφθοράς.

Μερικές από τις σημαντικές ελλείψεις που εντοπίζει η έκθεση είναι: (α) η έλλειψη νομοθεσίας για πρόσβαση του πολίτη σε πληροφορίες στο δημόσιο, (β) η έλλειψη νομοθεσίας που να προστατεύει ένα πολίτη που καταγγέλλει περίπτωση διαφθοράς, (γ) το γεγονός ότι υφιστάμενη νομοθεσία δεν παρεμποδίζει αξιωματούχους του κράτους να εργοδοτούνται στον ιδιωτικό τομέα αμέσως μετά την αφυπηρέτηση τους σε τομέα συναφή με τα προηγούμενα καθήκοντα τους, (δ) το γεγονός ότι ο Περί Χρηματοδότησης των Πολιτικών Κομμάτων  Νόμος του 2012 αναφέρεται σε κόμματα αλλά όχι σε υποψήφιους σε εκλογές και δεν προβλέπει την παρακολούθηση των οικονομικών μιας προεκλογικής εκστρατείας, δεν είναι υποχρεωτική η αναφορά των ονομάτων των δωρητών σε προεκλογικές εκστρατείες, δεν έχει διοριστεί ανεξάρτητος έφορος εκλογών που να επιτηρεί τα εισοδήματα και έξοδα υποψηφίων σε προεκλογικές εκλογές, (ε) το Συντονιστικό Σώμα κατά της Διαφθοράς δεν έχει διαμορφώσει μια εθνική στρατηγική, (στ) η έκθεση κακίζει το γεγονός ότι υπάρχει στενή σχέση πολιτικών και των επιχειρηματιών, παράγοντας που προάγει την διαφθορά, και, τέλος, (ζ) όσο αφορά τις δημόσιες συμβάσεις, δεν υπάρχει ακόμη ένας μηχανισμός για την επιτήρηση και τον εντοπισμό περιπτώσεων διαφθοράς σε διάφορα στάδια της διαδικασίας.

Η έκθεση τονίζει την ανάγκη ενίσχυσης του όλου συστήματος για την αναφορά, διερεύνηση, προσαγωγή στην δικαιοσύνη και την καταδίκη ατόμων που ενέχονται σε πράξεις διαφθοράς. Προς τον σκοπό αυτό γίνονται συγκεκριμένες εισηγήσεις (α) για την βελτίωση των πειθαρχικών μέτρων για δημόσιους υπάλληλους, (β) την πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση της διαφθοράς στην αστυνομία, (γ) την δημιουργία μιας ανεξάρτητης αρχής κατά της διαφθοράς με τις απαραίτητες εξουσίες, (δ) την θεσμοθέτηση κώδικα συμπεριφοράς και τον απαραίτητο μηχανισμό επιτήρησης για το Πόθεν Έσχες για τους εκλεγμένους και διορισμένους αξιωματούχους, (ε) να δημοσιοποιούνται και πιο χαμηλές δωρεές προς τα πολιτικά κόμματα, (στ) να περιοριστεί η δυνατότητα των ημικρατικών οργανισμών να χρηματοδοτούν  πολιτικές δραστηριότητες ή/και υποψήφιους, (ζ) τα κόμματα να δημοσιοποιούν στον διαδίκτυο τις ετήσιες οικονομικές τους εκθέσεις, και (η) την δημιουργία ενός καλύτερου μηχανισμού ελέγχου της όλης διαδικασίας των δημοσίων συμβάσεων.

Η απλή παρακολούθηση της διαφθοράς στην ΕΕ δεν είναι αρκετή, η συγκεκριμένη και στοχευμένη δράση είναι απαραίτητη. Η Διεθνής Διαφάνεια καλεί τη Κυπριακή Δημοκρατία να ενεργήσει σύμφωνα με τις συστάσεις της έκθεσης έτσι ώστε να κλείσουν τα νομικά κενά και να διασφαλιστεί η εφαρμογή των μέτρων για την αποτελεσματική καταπολέμηση της διαφθοράς.

Η έκθεση της Ευρωπαικής Επιτροπής (Απόσπασμα που αφορά την Κύπρο) (PDF -en)

Στατιστικά στοιχεία  (PDF -en)

Ολόκληρη η έκθεση της Ευρωπαικής Επιτροπής (PDF -en)