Η έκθεση διαφάνειας καταδεικνύει οτι παγκόσμιες επιχειρήσεις παραμένουν ακόμα σιωπηλές σχετικά με το τοπικό τους αντίκτυπο

Οι εταιρείες εξόρυξης δεν είναι έτοιμες για την παροχή εκθέσεων απο χώρα-σε-χώρα

Οι κινεζικές εταιρείες έχουν τις χειρότερες επιδόσεις όσον αφορά τη διαφάνεια, και την καταπολέμηση της διαφθοράς

Μια νέα έκθεση της Διεθνούς Διαφάνειας αποκαλύπτει σήμερα ότι οι μεγαλύτερες εταιρείες στον κόσμο γνωστοποιούν ελάχιστες ή καθόλου οικονομικές λεπτομέρειες σχετικά με τις εκτός της χώρας τους δραστηριότητες. Ενενήντα από τις 124 εταιρείες που αξιολογήθηκαν δεν αποκαλύπτουν τους φόρους που καταβάλλουν σε ξένες χώρες, ενώ 54 δεν αποκαλύπτουν καμία πληροφορία σχετικά με τα έσοδα τους σε άλλες χώρες.

Η έκθεση, Διαφάνεια στην Εταιρική Πληροφόρηση, ανέλυσε αποτελέσματα από 124 εταιρείες από τον κατάλογο του Forbes με τις μεγαλύτερες εταιρείες του κόσμου οι οποίες είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο,. Οι εταιρείες, των οποίων η συνολική αξία αγοράς είναι πάνω από 14 τρισεκατομμύρια δολάρια, κατατάσσονται με βάση τις αναφορές τους για τα μέτρα που λαμβάνουν όσο αφορά την πρόληψη της διαφθοράς, τις πληροφορίες που κοινοποιούν σχετικά με θυγατρικές τους τη συμμετοχή τους σε άλλες εταιρείες, καθώς και βασικές οικονομικές πληροφορίες σχετικά με επιχειρήσεις τους στο εξωτερικό. Σύμφωνα με τα κριτήρια αυτά, οι εταιρείες του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν τις καλύτερες επιδόσεις, ενώ οι Κινεζικές εταιρείες τις χειρότερες.

«Χρειαζόμαστε μεγαλύτερη διαφάνεια από τις πολυεθνικές εταιρείες, των οποίων η δύναμη τους στην παγκόσμια οικονομία συναγωνίζεται στενά τις μεγαλύτερες χώρες», δήλωσε ο πρόεδρος της Διεθνούς Διαφάνειας, José Ugaz. «Με την μεγάλη οικονομική δύναμη έρχεται και μεγαλύτερη ευθύνη. Η κακή εταιρική συμπεριφορά προκαλεί τη διαφθορά που με την σειρά της φέρνει τη φτώχεια και την αστάθεια. Με το να μην ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις των πολιτών για μεγαλύτερη διαφάνεια και λογοδοσία, οι εταιρείες κινδυνεύουν να βλάψουν το εμπορικό τους σήμα και να χάσουν πελάτες τους.»

Οι επιχειρήσεις δεν είναι έτοιμες για κανονισμούς διαφάνειας ανα χώρα

Η έκθεση δείχνει ότι οι μεγαλύτερες εταιρείες πετρελαίου, φυσικού αερίου και ορυχείων του κόσμου δεν είναι έτοιμες για το είδος των κανονισμών διαφάνειας που θα τεθούν σε ισχύ σε ολόκληρη την ΕΕ από τον Ιούλιο του 2015. Οι κανονισμοί απαιτούν από τις εταιρείες εξόρυξης να αναφέρουν όλες τις πληρωμές τους, όπως για παράδειγμα τους φόρους που πληρώνουν ανά χώρα και ανά έργο. Στις ΗΠΑ, το τμήμα 1504 του 2010 Dodd-Frank Act περιλαμβάνει παρόμοια μέτρα, αλλά η εφαρμογή τους έχει καθυστερήσει λόγο μιας μήνυσης από τους λομπίστες του πετρελαίου. Οι αντίστοιχοι νόμοι θα εφαρμόζονται σε μεγάλες εταιρείες που είναι εγγεγραμμένες στην ΕΕ ή στις ΗΠΑ, καθώς και σε εταιρείες που είναι εισηγμένες στα χρηματιστήρια τους.

Από τις 24 εταιρείες εξόρυξης που αναφέρονται στην έκθεση και που θα εμπίπτουν κάτω από τους νέους κανονισμούς της ΕΕ και των ΗΠΑ, οι 19 δημοσιοποιούν πληροφορίες για τις πληρωμές φόρων και για τα έσοδα τους σε λιγότερο από τις μισές χώρες στις οποίες δραστηριοποιούνται. Μόνο BHP Biliton, η Statoil και η ινδική ONGC και η Reliance αποκαλύπτουν τις πληρωμές φόρου σε όλες σχεδόν τις χώρες του εξωτερικού όπου δραστηριοποιούνται.

«Οι εταιρείες πρέπει να παρέχουν περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τις χρηματοπιστωτικές τους δραστηριότητες. Η διαφάνεια επιτρέπει στους πολίτες να γνωρίζουν την έκταση των δραστηριοτήτων της εταιρείας στη χώρα τους. Είναι επίσης σημαντικό να ακολουθούνται οι χρηματικές ροές μεταξύ των κυβερνήσεων και των επιχειρήσεων, η οποίες μπορεί να υπόκειται σε διαφθορά», δήλωσε ο Ugaz.

Οι εταιρείες του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν τις καλύτερες επιδόσεις

Οι 13 εταιρείες του Ηνωμένου Βασιλείου που αναφέρονται στην έκθεση, έχουν τις καλύτερες επιδόσεις όσο αφορά την υποβολή εκθέσεων σχετικά με την καταπολέμηση της διαφθοράς. Όλες οι εταιρείες έχουν δεσμευτεί δημοσίως ως προς τη συμμόρφωση τους με τους νόμους κατά της διαφθοράς και έχουν ασφαλή και προσβάσιμα κανάλια μέσω των οποίων οι εργαζόμενοι τους μπορούν να λάβουν συμβουλές ή να εγείρουν ανησυχίες («whistleblowing») χωρίς τον κίνδυνο αντιποίνων. Επίσης, έχουν κώδικες συμπεριφοράς ή ακόμα και πολιτικές κατά της διαφθοράς που ισχύουν για όλους τους εργαζομένους. Από το 2011 έχει τεθεί σε ισχύ στο Ηνωμένο Βασίλειο μια ισχυρή νομοθεσία κατά της δωροδοκίας, η οποία απαιτεί από τις εταιρείες να διαθέτουν κατάλληλες διαδικασίες και πολιτικές για την πρόληψη της δωροδοκίας. Όλες οι 44 εταιρείες των ΗΠΑ που αναφέρονται στην έκθεση δεσμεύονται δημοσίως για τη συμμόρφωση με τους νόμους κατά της δωροδοκίας, βάση της ανάλογης νομοθεσία η οποία είναι σε ισχύ από το 1977.

 Τέσσερις εταιρείες του Ηνωμένου Βασιλείου (η BHP Billiton, η ENI, η Statoil, και η Vodafone) είχαν αποτελέσματα πάνω από έξι στα δέκα. Οι τέσσερις αυτές εταιρείες δημοσιοποιούν ένα ευρύ φάσμα των μέτρων πρόληψης τους κατά της διαφθοράς και αποκαλύπτουν τα στοιχεία των θυγατρικών τους. Ωστόσο, μόνο τρεις εταιρείες, η Statoil, η Telefónica και η Vodafone είχαν αποτέλεσμα πάνω από 50 τοις εκατό στις αναφορές ανά χώρα, να αποκαλύπτουν δηλαδή τις πληρωμές φόρου σε όλες τις χώρες όπου δραστηριοποιούνται.

Πολύ πίσω οι Κινέζικες εταιρείες

Στο κατώτατο σημείο της κατάταξης βρίσκονται οι Κινέζικες εταιρείες. 11 εταιρείες έχουν αποτελέσματα δύο στα δέκα ή λιγότερο και αυτό επειδή σε μεγάλο βαθμό δεν δημοσιοποιούν, εάν έχουν, μέτρα ή πολιτικές για την πρόληψη της διαφθοράς, κάτι που είναι πολύ κοινό στις υψηλότερες σε κατάταξη εταιρείες.

Οι οκτώ κινεζικές εταιρείες που αναφέρονται στην έκθεση σκοράρουν λιγότερο από τρία στα δέκα, με έξι από αυτές τις κινεζικές εταιρείες να είναι μεταξύ των τελευταίων 11 εταιρειών στην κατάταξη.

Σε έξι από τις οκτώ κινεζικές εταιρείες, η ηγεσία δεν επιδεικνύει καμία δημόσια υποστήριξη για την καταπολέμηση της διαφθοράς,

Μόνο μια δημοσιοποιεί τη πολιτική της όσο τα δώρα και τη φιλοξενία, και μόνο μια δημοσιοποιεί ότι παρέχει ασφαλή και προσβάσιμα κανάλια μέσω των οποίων οι εργαζόμενοι μπορούν να λάβουν συμβουλές ή να εγείρουν ανησυχίες («whistleblowing») χωρίς τον κίνδυνο αντιποίνων,

Καμία δεν απαγορεύει ρητά τις «πληρωμές διευκόλυνσης» (μικρές δωροδοκίες που χρησιμοποιούνται για να κερδίσουν την εύνοια),

Καμία δεν αποκαλύπτει οικονομικά στοιχεία σε καμία από τις 59 χώρες του εξωτερικού όπου δραστηριοποιούνται.

Οι εταιρείες από την Κίνα θεωρήθηκαν από 3.000 CEOs που συμμετείχαν στην έρευνα της Διεθνούς Διαφάνειας για το 2011, ως οι πιο πιθανές να πληρώσουν δωροδοκίες σε διεθνείς επιχειρηματικές συναλλαγές. Η Διεθνής Διαφάνεια επαναλαμβάνει την έκκληση της προς την Κίνα – το μεγαλύτερο εμπορικό έθνος στον κόσμο – να ενταχθεί στην Συνθήκη Κατά της Διαφθοράς του Ο.Ο.Σ.Α (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης), η οποία θέτει τα πρότυπα για κρατική διερεύνηση και δίωξη των εταιρειών που δωροδοκούν ξένες κυβερνήσεις.

Οι τεχνολογικές εταιρείες απογοητεύουν

Σαράντα-τέσσερις επιχειρήσεις που αναφέρονται έκθεση, είναι Αμερικάνικες, εκ των οποίων η Amazon, η Berkshire Hathaway και η Google, είχαν από τις χειρότερες επιδόσεις. Μόνο δύο αμερικανικές εταιρείες δημοσιεύουν τις πληρωμές φόρου σε ξένες χώρες (ConocoPhilips στον Καναδά, η Wal-Mart στη Χιλή).

Παραδόξως, ο τομέας που καθιστά δυνατή την περισσότερη διαφάνεια είναι ένας από τους λιγότερο διαφανείς. Οι τεχνολογικοί γίγαντες των ΗΠΑ, όπως η Amazon, η Apple, η Google και η IBM, έχουν αποτελέσματα λιγότερο από τρία στα δέκα.

Η Amazon, η Apple και η Google είναι μεταξύ των 7 αμερικάνικων εταιρειών των οποίων η εταιρική ηγεσία δεν επιδεικνύει δημόσια υποστήριξη για την καταπολέμηση της διαφθοράς στην ιστοσελίδα τους. Ούτε η Amazon, ούτε η Apple αναφέρουν αν παρέχουν κάποιου είδους εκπαίδευση στο προσωπικό τους σε θέματα καταπολέμησης της διαφθοράς. Η Amazon είναι η μόνη αμερικανική εταιρεία που τηρεί σιγήν ιχθύος σχετικά με την πολιτική της για την αποδοχή δώρων και εξόδων φιλοξενίας, καθώς και τις οδούς που παρέχει στους πληροφοριοδότες («whistleblowers»). Ωστόσο, όλες οι 44 εταιρείες των ΗΠΑ επιτρέπουν στους υπαλλήλους τους να αναφέρουν τη διαφθορά.

«Οι τεχνολογικές εταιρείες, μέσω της προώθησης της καινοτομίας, έχουν την δύναμη να καθιστούν την αλλαγή εφικτή, κάνοντας έτσι τις κοινωνίες μας πιο διαφανείς και υπεύθυνες. Θα πρέπει λοιπόν να αποτελόυν το καλό παράδειγμα για τις άλλες εταιρείες σχετικά με τη διαφάνεια, και όχι να είναι τελευταίες σε αυτή την προσπάθεια. Ελπίζουμε ότι θα τηρήσουν την υπόσχεση τους και ότι θα να είναι πιο διαφανείς σχετικά με τον τρόπο λειτουργίας τους» δήλωσε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Διεθνής Διαφάνειας Cobus de Swardt.

Κυπριακό Φόρουμ Επιχειρηματικής Ακεραιότητας

Η Διεθνής Διαφάνεια-Κύπρος έχει ξεκινήσει και στη Κύπρο το εθνικό «Business Integrity Forum – Φόρουμ Επιχειρηματικής Ακεραιότητας» βάση των αρχών της Διεθνής Διαφάνειας που εδρεύει στο Βερολίνο. Το πρόγραμμα αποτελεί εφαλτήριο εναρμόνισης και λειτουργίας και των κυπριακών επιχειρήσεων σε αρχές ακεραιότητας όπως επίσης και σε αρχές ενάντια στη διαφθορά. Η συμμετοχή των επιχειρήσεων ως συνέταιροι στο Φόρουμ Επιχειρηματικής Ακεραιότητας θα υπογραμμίζει και τη πρακτική δέσμευσή τους στην διαφάνεια σε όλες τις δραστηριότητες τους.

Στην ιστοσελίδα του προγράμματος, www.transparencycyprus.org/bif είναι αναρτημένες οι σχετικές πληροφορίες αναφορικά με το πρόγραμμα, τις αρχές που το διέπουν, την διαδικασία εγγραφής μέλους, και άλλες χρήσιμες πληροφορίες.