Έκθεση GRECO για την Κύπρο Ιούλιος 2016

Λευκωσία, 27 Ιουλίου 2016 – Η Διεθνής Διαφάνεια-Κύπρος (ΔΔ-Κ) χαιρετίζει την έκθεση GRECO η οποία δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, 27 Ιουλίου 2016.

Σημειώνεται ότι πολλές από τις εισηγήσεις που προτείνει η έκθεση για την Κύπρο τις έχουμε προτείνει κατά περιόδους ως Οργανισμός, όπως  τη δημιουργία και εφαρμογή ενός Κώδικα Δεοντολογίας για τους Βουλευτές, τη δήλωση των περιουσιακών στοιχείων των Βουλευτών, τη λήψη μέτρων για τη σύγκρουση συμφερόντων κ.α.. Η ΔΔ-Κ χαιρετίζει ιδιαίτερα την αναφορά που γίνεται στη θεσμοθέτηση του λόμπυ, για το οποίο ιδιαίτερη μνεία έγινε στην έκθεση που ετοίμασε το 2015 η ΔΔ-Κ.

Η ΔΔ-Κ βρίσκεται σε επικοινωνία με τους 24 Βουλευτές που έχουν υπογράψει τη Δέσμευση κατά της Διαφθοράς πριν τις Βουλευτές Εκλογές, για συνέχιση της συζήτησης επί του θέματος και τη δημιουργία Υπερκομματικής Κοινοβουλευτικής Ομάδας κατά της Διαφθοράς. Υπενθυμίζουμε ότι η πρώτη συνάντηση με τους Βουλευτές έγινε την 1η Ιουλίου 2016 και σε διαδικασία βρίσκεται η δημιουργία της αναφερόμενος Ομάδας.

Σκοπός της Ομάδας Κρατών κατά της Διαφθοράς (GRECO), είναι η παρακολούθηση της συμμόρφωσης των 49 κρατών μελών της με τη βοήθεια των μέσων καταπολέμησης της διαφθοράς που της παρέχει το Συμβούλιο της Ευρώπης. Η Έκθεση GRECO στηρίζεται σε μία “διαδικασία αξιολόγησης” η οποία περιλαμβάνει απαντήσεις σε ερωτηματολόγια και επιτόπιες επισκέψεις σε κάθε χώρα και ακολουθείται από μία “διαδικασία συμμόρφωσης” η οποία εξετάζει τα μέτρα που λαμβάνονται για να εφαρμοστούν οι συστάσεις που απορρέουν από την αξιολόγηση. Η Ομάδα έχει ως πρωταρχικό στόχο τη βελτίωση των μελών της ως προς την καταπολέμηση της διαφθοράς και την υπεράσπιση πολιτικών που προάγουν την ακεραιότητα των κρατών μέσα από έρευνες και αξιολογήσεις των νομοθεσιών, κανονισμών, πολιτικών και θεσμικών πλαισίων κάθε χώρας.

Έχοντας υπόψη τα αποτελέσματα της Έκθεσης, η GRECO προτείνει τις ακόλουθες 16 εισηγήσεις για την Κύπρο, αναφέροντας  οκτώ ξεχωριστές συστάσεις για τα μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων, τέσσερις για το Δικαστικό Σώμα και τέσσερις για τη  Νομική Υπηρεσία.

Συστάσεις που αφορούν τα μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων:

1)         Όλα τα εισοδήματα και τα ωφελήματα που λαμβάνουν (από δημόσιες και ιδιωτικές πηγές) οι Βουλευτές να διέπονται από ξεκάθαρους κανόνες, επαρκή έλεγχο και διαφάνεια.

2)         Να υιοθετηθεί κώδικας ηθικής και δεοντολογίας για τους Βουλευτές – συμπεριλαμβανομένου του διοικητικού προσωπικού της Βουλής – που να καθορίζει την συμπεριφορά των βουλευτών και του προσωπικού σε ότι αφορά  σύγκρουση συμφερόντων, παραλαβή δώρων και φιλοξενία , αλληλεπίδραση με τρίτους, λομπίστες, πρόσβαση σε υπηρεσίες και αγαθά, μελλοντική εργοδότηση κλπ.

3)         Την δημιουργία μηχανισμού που να παρεμποδίζει την σύγκρουση συμφερόντων όπως και την παροχή εμπιστευτικής καθοδήγησης προς την αντιμετώπιση φαινομένων σύγκρουσης συμφερόντων.

4)         Να ετοιμαστούν κανονισμοί που να αναφέρονται στην αποδοχή δώρων, , φιλοξενία και στήριξη που παρέχεται στο κοινοβουλευτικό τους έργο. Επίσης, οι κανονισμοί θα ενδείκνυται να αναφέρονται και στα κριτήρια αποδοχής ή μη αποδοχής δώρων.

5)         Να αξιολογηθούν και θεσμοθετηθούν κανονισμοί  για τα μέλη του κοινοβουλίου σε σχέση  με το λόμπυ  6)         Το υφιστάμενο καθεστώς των δηλώσεων περιουσιακών στοιχείων των βουλευτών να αναπτυχθεί περαιτέρω εξασφαλίζοντας ότι όλες οι πηγές εσόδων (από τον δημόσιο και ιδιωτικό τομέα) πάνω από ένα ορισμένο όριο να δηλώνονται με βάση την πραγματική τους αξία. Οι δηλώσεις να είναι διαθέσιμες στο κοινό αμέσως μετά την υποβολή τους στα αρμόδια εποπτικά σώματα. Επιπρόσθετα, οι δηλώσεις να περιλαμβάνουν πληροφορίες για τους συζύγους και τα εξαρτώμενα μέλη της οικογένειας (οι πληροφορίες αυτές δεν θα πρέπει κατ” ανάγκη να δημοσιευθούν),

7)         Ο υφιστάμενος μηχανισμός για την παρακολούθηση των δηλώσεων περιουσιακών στοιχείων που υποβάλλονται από τα μέλη του κοινοβουλίου να υπόκειται σε μια εις βάθος αξιολόγηση με σκοπό τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου και αποτελεσματικού μηχανισμού ελέγχου,

8)         Οι κοινοβουλευτικές αρχές να αναπτύξουν μια πολιτική ακεραιότητας για την πρόληψη των συγκρούσεων συμφερόντων και των κινδύνων που παρατηρούνται από τις ελλείψεις, μέσω (α) της ευαισθητοποίησης σε θεσμικό επίπεδο, (β) με τη μορφή εγχειριδίων και την τακτική εκπαίδευση και (γ) σε ατομική βάση, θεσπίζοντας μια ειδική υπηρεσία παροχής εμπιστευτικών συμβουλών,

Συστάσεις που αφορούν το Δικαστικό Σώμα:

9)         Τα μέλη του Ανώτατου Δικαστηρίου να εξετάζουν πιθανή σύγκρουση συμφερόντων που πηγάζει από την σύνθεση της ολομέλειας.

10)       Τα κριτήρια με βάση τα οποία αποφασίζουν την ακεραιότητα του χαρακτήρα ενός ατόμου για το σκοπό διορισμού ή προαγωγής να οριστούν κα να είναι μετρήσιμα, αντικειμενικά και να ελέγχονται πριν το διορισμό ή προαγωγή. Αυτά τα μετρήσιμα κριτήρια να δημοσιοποιούνται.

11)       Η εφαρμογή ενός Κώδικα Ηθικής και Δεοντολογίας να γίνει σε μια ευρεία βάση που να περιλαμβάνει όλα τα μέλη του δικαστικού σώματος έτσι ώστε να εκδηλώνει και να αναπτύσσει πρότυπα που να είναι κοινώς αποδεκτά και να ανταποκρίνονται στα καθήκοντα των δικαστών, προσφέροντας καθοδήγηση όσον αφορά τομείς όπως η σύγκρουση συμφερόντων και άλλα θέματα που σχετίζονται με την ακεραιότητα (όπως δώρα, δευτερεύουσες δραστηριότητες, απόκλιση από τα καθήκοντα, επαφές με τρίτους, διαχείριση εμπιστευτικών πληροφοριών),

12)       Να εισαχθούν στο βασικό πρόγραμμα εκπαίδευσης και επιμόρφωσης των νέων  και υπηρετούντων δικαστών σε τακτά χρονικά διαστήματα συστηματική και δομημένη εκπαίδευση που να βασίζεται σε Ευρωπαϊκές αποδεκτές αρχές ηθικής, σύγκρουσης συμφερόντων και παρεμπόδιση της διαφθοράς.

Συστάσεις που αφορούν τη Νομική Υπηρεσία:

13)       Να υπάρξει ενδυνάμωση της ανεξαρτησίας των εισαγγελικών αρχών και της δυνατότητας των λειτουργών της Νομικής Υπηρεσίας να διεξάγουν τα καθήκοντα τους με πιο αυτόνομο τρόπο υπό τη κατάλληλη καθοδήγηση των νομοθεσιών που ισχύουν στη χώρα μας,

14)       Να εισαχθούν κριτήρια για την κατανομή των ποινικών υποθέσεων στους εισαγγελείς και η ανακατανομή περιπτώσεων εντός της Νομικής Υπηρεσίας ή η διακοπή ποινικών υποθέσεων να αιτιολογείται γραπτώς,

15)       Να καθοριστεί κώδικας δεοντολογίας για τα καθήκοντα των δημόσιων κατήγορων ο οποίος να περιλαμβάνει και επαρκή καθοδήγηση για τις συγκρούσεις συμφερόντων και θέματα που σχετίζονται με την επαγγελματική ακεραιότητα τους (π.χ. αποδοχή δώρων, δικαστικός αποκλεισμός, επαφές με τρίτα πρόσωπα, χειρισμός εμπιστευτικών πληροφοριών). Οι πληροφορίες αυτές να είναι διαθέσιμες στο κοινό,

16)       Να καταρτιστούν εκπαιδευτικά προγράμματα για τους νεοπροσληφθέντες, τα οποία όμως να παρακολουθεί και από το υπόλοιπο προσωπικό ανά τακτά χρονικά διαστήματα.  Τα προγράμματα αυτά να αντανακλούν τις ανάγκες των δημόσιων κατήγορων όσον αφορά τις ηθικές πτυχές του έργου που επιτελούν και την πρόληψη της διαφθοράς.  Τέτοια εκπαιδευτικά προγράμματα θα είναι συμπληρωματικά οποιασδήποτε άλλης εκπαίδευσης τυγχάνουν οι δημόσιοι υπάλληλοι στην Κύπρο.

Δείτε την έκθεση εδώ.