Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που περιλαμβάνει εμπεριστατωμένη επισκόπηση σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών

Στις 22 Φεβρουαρίου 2017, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την Έκθεση της που περιλαμβάνει εμπεριστατωμένη επισκόπηση σχετικά με την πρόληψη και τη διόρθωση των μακροοικονομικών ανισορροπιών.

 

Η Έκθεση που αφορά την Κύπρο για το 2017, περιλαμβάνει ξεχωριστή ενότητα για τη Διαφθορά και συγκεκριμένα στη σελίδα 65 αναφέρεται:

«Η εμπιστοσύνη στους δημόσιους θεσμούς υπονομεύεται από το υψηλό επίπεδο αντίληψης για τη διαφθορά (Η Κύπρος συγκαταλέγεται στις χώρες στις οποίες η αντίληψη για την ύπαρξη διαφθοράς αυξήθηκε περισσότερο κατά την τελευταία διετία (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2015)). Πρόσφατες έρευνες καταδεικνύουν την αντίληψη ότι η ευνοιοκρατία, η δωροδοκία ή η κατάχρηση εξουσίας αποτελούν σοβαρά προβλήματα της κυπριακής δημόσιας διοίκησης (Παγκόσμια Τράπεζα, 2015. Διεθνής Διαφάνεια, 2017). Το 87% των επιχειρήσεων θεωρεί ότι η διαφθορά παρεμποδίζει τον ανταγωνισμό μεταξύ των επιχειρήσεων στην Κύπρο. Σύμφωνα με το Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ, η διαφθορά θεωρείται ως ο τρίτος σε σημασία ανασταλτικός παράγοντας για την άσκηση επιχειρηματικής δραστηριότητας στην Κύπρο. Η Παγκόσμια Έκθεση για την Ανταγωνιστικότητα 2016-2017 κατέταξε την Κύπρο στην 103η θέση μεταξύ 138 χωρών όσον αφορά την ευνοιοκρατία στις αποφάσεις των κυβερνητικών αξιωματούχων (Schwab, 2016). Αυτό θα μπορούσε να επηρεάσει τον ανταγωνισμό στους δημόσιους διαγωνισμούς και την αποτελεσματικότητα των δημόσιων συμβάσεων. Για παράδειγμα, το 2015 στο 40 % των διαδικασιών δημόσιων συμβάσεων υπήρξε μόνο ένας υποψήφιος, ενώ στο 24 % των διαδικασιών δεν υπήρχε πρόσκληση υποβολής προσφορών, το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2016). Από το 2009 έως το 2015, μόνο το 9 % των δημόσιων διαγωνισμών αξιολογήθηκαν σύμφωνα με την αρχή της πλέον συμφέρουσας από οικονομική άποψη προσφοράς, με αποτέλεσμα να αποτελεί ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά στην ΕΕ.

 

Έχουν αναληφθεί ορισμένες μεταρρυθμίσεις για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Στις πρόσφατες εξελίξεις συγκαταλέγονται οι μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση του επαγγελματικού χαρακτήρα των δημόσιων συμβάσεων σε τοπικό επίπεδο και ο νόμος του Δεκεμβρίου 2015 για τη χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων. Η συνταγματική τροποποίηση που επιτρέπει τη δημοσιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων των δημοσίων λειτουργών εγκρίθηκε το 2016. Ωστόσο, ο συντονιστικός οργανισμός κατά της διαφθοράς παραμένει χωρίς προσωπικό πλήρους απασχόλησης, ενώ η εθνική στρατηγική για την καταπολέμηση της διαφθοράς τελεί υπό εκπόνηση από τον Σεπτεμβρίου 2015, χωρίς απτό αποτέλεσμα μέχρι σήμερα. Επιπλέον, πολλές αδυναμίες στο πειθαρχικό καθεστώς των δημοσίων υπαλλήλων που επισημαίνονται στην «Έκθεση της ΕΕ για την καταπολέμηση της διαφθοράς του 2014» δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί. (Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 2014β). Τέλος, το κυβερνητικό νομοσχέδιο σχετικά με την προστασία των μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος δεν έχει ακόμη υποβληθεί στη Βουλή των Αντιπροσώπων, παρά τα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι μάρτυρες δημοσίου συμφέροντος αντιμετωπίζουν σημαντικά εμπόδια στην Κύπρο (Διεθνής Διαφάνεια, 2015)».

 

Ο Γενικός Ελεγκτής της Δημοκρατίας, Δρ Οδυσσέας Μιχαηλίδης, σε δηλώσεις του στο Κρατικό Κανάλι στις 26 Φεβρουαρίου 2017, ανάφερε:

» Η εμπιστοσύνη στους θεσμούς όντως έχει πληγεί τα τελευταία χρόνια, σε μεγάλο βαθμό λόγω και της αποκάλυψης κρουσμάτων εκτεταμένης διαφθοράς. Η κατρακύλα στο δείκτη της Διεθνούς Διαφάνειας (βλ. http://transparencycyprus.org/archives/4890 ) είναι απόρροια της αποκάλυψης σκανδάλων του παρελθόντος. Απλώς τώρα οι πολίτες είδαν τα προβλήματα που ήταν κρυμμένα κάτω από το χαλί». Επίσης, συμπλήρωσε ότι: «Η ενίσχυση του πλέγματος ελέγχου είναι εκ των ων ουκ άνευ. Αυτός είναι και ο λόγος που επιμένουμε ότι, τόσο η Υπηρεσία Εσωτερικού Ελέγχου όσο και οι μονάδες ελέγχου εντός των Υπουργείων, θα πρέπει να ενεργούν στη βάση βέλτιστων πρακτικών με σκοπό να προλαμβάνονται τα φαινόμενα διαφθοράς. Σήμερα το πλέγμα εσωτερικού ελέγχου είναι ανεπαρκές». Ο Γενικός Ελεγκτής συμφωνεί με την Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και θεωρεί ότι: «Προέχει ο εκσυγχρονισμός της δημόσιας υπηρεσίας και της τοπικής αυτοδιοίκησης ώστε να απλοποιηθούν οι διαδικασίες που δημιουργούν στρεβλώσεις και αδιαφάνεια και γεννούν διαφθορά».

 

Δείτε ολόκληρη την Έκθεση πιο κάτω: